Afscheid San Andres en op weg naar Shelter Bay, Panama

Woensdag 8 juni 2022 en Donderdag 9 juni 2022

Positie Shelter Bay Marina: 09°22.040 N 79°57.046
Na een mooie drie maanden moeten we afscheid nemen van San Andres, we mogen hier maar 3 maanden blijven. We klaren netjes uit met onze agent Rene, een agent is verplicht bij het in- en uitklaren in Colombia. Er is nauwelijks wind maar omdat de komende week ook geen wind voorspeld wordt, gaan we toch maar ankerop.

Helaas kloppen de voorspellingen en kunnen we de zeilen de gehele reis van 350 km nagenoeg niet gebruiken en moeten we motoren. We gaan niet terug naar onze vertrouwde Linton Bay maar we zetten koers naar de jachthaven in Colon, Shelter Bay voor een speciale missie.

Tijdens ons verblijf in het heerlijke San Andres hebben we de knoop doorgehakt en een beslissing genomen voor het vervolg van onze reis. We hebben besloten om het Panamakanaal te nemen en naar Frans Polynesië te zeilen. De eerste horde hiervoor is dus het Panamakanaal, de beroemde doorvaart van de Atlantische naar de Stille Oceaan.

Het Panamakanaal doorvaren is een behoorlijke exercitie.
In Nederland hebben we honderden sluizen en iedere schipper neemt deze sluizen zonder hulp van buitenaf. De supervisie van de Nederlandse sluizen gebeurt via camera's op afstand en deze sluizen zijn in Nederland gratis. Hier in Panama denken ze daar heel anders over. Ze vinden hun sluizen in het Panamakanaal zo speciaal dat iedereen een begeleider moet hebben om hierdoor te mogen varen. De beroepsvaart moet een pilot aan boord nemen en de pleziervaart zoals onze Rafiki krijgt een adviseur toegewezen om mee te varen, de zogenaamde "advisor". Ook moeten er naast de stuurman/schipper nog 4(!) extra bemanningsleden aan boord zijn om op elke hoek van de boot een lijn te kunnen beleggen, de zogenaamde "line-handlers".
Voordat we echter het kanaal willen bevaren, moeten we ons eerst aanmelden. We doen dit telefonisch in Shelter Bay Marina (deze marina ligt bij de ingang van het kanaal) en na een twee uur komt een controleur de boot opmeten en inspecteren. Wanneer we ook nog netjes onze personalia en alle bootgegevens in een behoorlijke stapel formulieren ingevuld hebben, ontvangen we een bootnummer. Vanaf dat moment zijn we officieel geregistreerd voor de doorvaart.

Zoals gezegd zijn de sluizen in Nederland gratis maar hier in Panama zijn de sluizen het hoofdinkomen van een land! Het voordeel dat je hebt in vergelijking met het omvaren rond Zuid-Amerika wordt omgerekend in Amerikaanse Dollars. Voor onze boot van 12,5 meter moeten we maar liefst $2.000,- afrekenen en daarbovenop nog $1.000,- borg, voor het geval we iets kapot varen in de sluis. Dit bedrag moet in contanten(!) afgerekend worden in de Citybank in het centrum van Colon, de gevaarlijkste stad van midden Amerika.
Daarna kunnen we een afspraak maken voor de kanaaldoorvaart. We kiezen voor 28 juni en tot die tijd gaan we terug naar Linton Bay om alles voor te bereiden.

Aan boord van onze Rafiki kunnen we via het zogenaamde AIS systeem, Automatic Identification System, de grote vaart volgen. Op ons navigatiescherm zien we de grote zeeschepen weergegeven als een groen driehoekje met een streep op de neus van de koers en de snelheid. Een driehoekje met een punt in het midden is een schip voor anker. Wij zelf zijn te zien als rood rondje. Toen we in Colon wegvoeren heb ik dit screenshot van ons navigatiescherm van het Panama Kanaal gemaakt:

Zoals je kan zien is het behoorlijk druk rond het Panama kanaal.

In Linton Bay is het weer een leuk weerzien met oude bekenden. De Rafiki wordt technisch helemaal nagekeken en we regelen 3 bemanningsleden voor de extra "linehandlers". Dit zijn de Amerikaan Russel met zijn Colombiaanse vriendin Sonia en de Duitse Susana.

Squall

Zaterdag 21 mei 2022

Positie San Andres: 12°34.575 N 81°41.797
Een squall is niets anders dan een onweersbui. Net als bij ons 's zomers in Nederland ontstaan deze onweersbuien ook hier plotseling en onverwachts en kunnen gepaard gaan met flinke windstoten.
De squall hier op deze dag op San Andres was echter van de buitencatergorie, de ergste die we tot nu toe op onze reis hebben meegemaakt. Gelukkig waren we aan boord, voor hetzelfde geld waren we aan land geweest.

Het extreme aan deze onweersbui was de zware slagregen in combinatie met een zeer harde wind, 45 knopen, 80 km/hr en dit is windkracht 9.

Foto's zijn genomen door Benja van de Nonna Rosa. Op de achtergrond zie je de Rafiki.

Op de achtergrond de Safisticated Lady van Rick en Maddy.

Door de combinatie slagregen en wind was het zicht minimaal. Van de helft van de twaalf geankerde boten hield het anker de trekkracht van de wind niet en deze schepen begonnen te krabben. Dat betekent dat het anker als een ploeg over de zeebodem sleept en dus geen houvast biedt. Deze boten reageerden vervolgens om het anker binnen te halen en naar een veilige positie te varen om het risico op aanvaringen of vast te lopen te vermijden. Een moeilijke manoeuvre in die omstandigheden.

Onze vrienden van de Kobel, de Duitsers met de Dutch Oven, hadden de pech dat ze met het anker tijdens het ophalen verstrikt raakten in een wrak van een pick-up(!) wat hier op de bodem lag. Hierdoor moesten ze langszij van een oude vissersboot.

Nadat de squall voorbij was, na ongeveer 30 minuten, bleek dat niemand eigenlijk schade had opgelopen maar het was voor iedereen wel bijzonder spannend!

De volgende dag zijn Loud en Benja de Kobel gaan helpen met het bevrijden van het anker (40 kg) van de roestige pickup op 5 meter diepte. Ze doen dit met onze duikcompressor, de Hookah, en het is een klus die alles behalve eenvoudig is. Desalniettemin is dit klusje net na de middag geklaard en de beloning, een uitgebreide borrel op de Kobel, was wederom zeer gezellig.

Dutch Oven

Woensdag 27 april 2022

Positie San Andres: 12°34.575 N 81°41.797
Tijdens onze reis hadden we al eerder van een zeiler gehoord, dat een Dutch Oven een ideaal middel is om in de vrije natuur te koken. Je denkt dan dat deze informatie van een Nederlander komt, maar nee hoor, met name de Amerikanen zijn hier verliefd op.

In San Andres treffen we Dagmar en Adrian van het zeiljacht Kobel en zij hebben een Dutch Oven aan boord. Adrian is een liefhebber van vlees en zij hebben de Dutch Oven in Duitsland al veel gebruikt, dus een ervaren man. Hij organiseert een etentje op het strand, samen met Benchi en Sandra van de Nonna Rosa. Adrian zorgt voor het vlees in de Dutch Oven en Sandra en Marlene zorgen voor de rest.

De buitenrand van de Dutch Oven wordt bekleedt met spek. Vervolgens wordt het binnenste deel gevuld met een laag vlees, een laag paprika en uien en een laag tomatenketchup. Dit herhaalt zich steeds, totdat de Dutch oven gevuld is. als slot wordt de spek over het vleesmengsel gelegd. Dit staat een paar uurtjes te pruttelen op een houtvuurtje en dan is het tijd om aan te vallen. Het was veel te veel voor ons zessen, maar wij hebben goed ons best gedaan. Het was heerlijk. Bedankt Adrian voor deze ervaring.

De voorbereidingen, gedaan door Adrian.

Tijdens het bakken zit er een deksel op en bovenop deze deksel liggen ook hete kolen.

Het resultaat, HEERLIJK. En Loud is er als de kippen bij.

Rondreis over het eiland

Woensdag 13 april 2022

Positie San Andres: 12°34.575 N 81°41.797
San Andres is een klein eiland, ik geloof zelfs kleiner als Texel. De toeristen toeren hier rond in een soort buggy's die met een grasmaaiermotor aangedreven worden en waarvan er ontelbare hier op de openbare weg te vinden zijn. We besluiten om ons aan te sluiten bij de massa en ook een dag zo'n buggy te huren om kris-kras over het eiland te banjeren. We doen dit echter niet alleen. We krijgen gezelschap van onze Finse vrienden Miko en Valentina en een Amerikaanse stel Jane en Sam met hun hond Scoop.

Een paar hoogtepunten van dit zeer gezellig dagje:

Het midden van het eiland bestaat uit een kalkstenen heuvelrug en er is hier een mini-bergmeer ontstaan. De rotsachtige ondergrond is waterdicht en op deze plek verzamelt het regenwater zich tot een behoorlijk uit de kluiten gewassen zoetwater poel. In een ver verleden zijn hier zuid-amerikaanse kaaimannen uitgezet voor hun vlees en de huid. Tegenwoordig is dit meertje een toeristische attractie en mogen de kaaimannen niet meer opgepeuzeld worden. Na betaling van de entree krijgen we een gids toegewezen die ons wetenswaardigheden over het eiland en specifiek dit waterbassin weet te vertellen. Wanneer we bij de waterkant komen, maakt de gids een bizar keelgeluid wat blijkbaar overeenkomt met de communicatie van de hier aanwezige kaaiman populatie. Een warempel, binnen een paar minuten komt er langzaam een kaaiman uit het water naar ons toegekropen!

Op het zuidelijkste punt van het eiland is een indrukwekkende "blow-hole" te bewonderen. Dit fenomeen ontstaat wanneer golven op de poreuze rotsen slaan en er, door jarenlange erosie, een gat uitgeslepen wordt, waardoor de opgebouwde waterdruk weg kan. Bij elke golf is er dan een soort geiser effect. Om de paar minuten wordt er een zodanige ondergrondse waterkracht opgebouwd dat de druk van het uitgespoten lucht/water mengsel heel indrukwekkend is.

Als je een drankje bestelt, krijg je een gratis parkeerplaats.

 Alle drankjes bij elkaar (6 personen) was het een dure parkeerplaats.

Marlène staat aan de goede kant van de geiser. Aan de overkant worden ze behoorlijk nat.

Aan de westkant van het eiland zijn diverse plaatsen waar je aan het water mooi kunt recreëren. Er wordt dan entree geheven en er zijn diverse faciliteiten zoals zitplekken onder een parasol, ligstoelen, een bar/restaurant en een mooie toegang tot het kristalheldere zeewater met trappen en vaak een duikplank. Het Nederlands/Fins/Amerikaans gelegenheidsgezelschap besluit om hier ook even uit te buiken, te zwemmen en een koud biertje te nuttigen.

Sam en Jane, met het mooie blauwe water op de achtergrond.

Marlène en Valentina nemen een verfrissende duik.

Rond het middaguur picknicken we bij het water.

Aan het einde van deze vermakelijke dag gaan we met het hele gezelschap nog even snacken. Dat hebben we gedaan bij een heuse Shoarma tent hier in de stad.

Suikerriet-pers met een super moderne aandrijving

Woensdag 13 april 2022

Positie San Andres: 12°34.575 N 81°41.797
In een van de dorpje hier op het eiland ontdekken we een heel bijzondere uitvinding, een suikerriet-pers die aangedreven wordt door een motor die geheel past in de huidige energietransitie. Deze aandrijving draait namelijk volledig op de verbranding van biologische brandstoffen zoals plantenresten, gras en water en is dus CO2 neutraal. De machine heeft zelfs een ingebouwde automatische brandstoftoevoer die de noodzakelijke brandstof zelf autonoom identificeert, opneemt, maalt en regelt afhankelijk van de te leveren energie. Onderdelen zijn niet nodig, er zijn namelijk geen slijtonderdelen. De vaste en vloeibare emissies van de machine zijn compleet composteerbaar en de verwachte levensduur is ongeveer 12-15 jaar. De motor die wij gezien hebben, heeft een vermogen van 1pk en het is een heel mooi voorbeeld dat past in onze toekomstige circulaire economie.

Een begrafenisstoet met scooters

Zaterdag 9 april 2022

Positie San Andres: 12°34.575 N 81°41.797
Het overgrote deel van het verkeer op het eiland zijn scooters. Het aantal is echt bizar groot. Alles wordt op deze tweewielers getransporteerd. We hebben een paar foto's gemaakt om dit te illustreren.

Mondkapje voor het voorkomen van Covid, 

maar geen helm en kinderen onbeschermd voorop.

Met de haarkrullers nog in de haren......

Er is hier heel veel politie. 

De meeste politieagenten hebben een motor als vervoer.

Alle aankopen worden vervoerd per scooter.

Opvallend is ook het merkwaardige veiligheidsbesef van de bestuurders. Werkelijk niemand draagt een valhelm of beschermende kleding en kleine kinderen zitten onbeschermd op schoot. Daarentegen draagt ongeveer de helft van de bestuurders nog braaf een mondkapje ter bescherming tegen een Coronabesmetting tijdens de rit!

Tijdens een wandeling over het eiland kwamen we toevallig uit bij een begrafenis. Nadat de kist de kerk uitgedragen was, werd deze op een pick-up truck gelegd tussen vele bloemenkransen. Vervolgens ging de begrafenisstoet op weg naar het kerkhof. De pick-up met de overledene voorop en vervolgens een hele zwerm scooters met rouwende nabestaanden! Daarna volgden pas een paar auto's.

De kist met de overledene staat achter op de pickup.

De pickup wordt gevolgd door een hele rij scooters.

Voor de mensen die geen geld hebben, 

wordt ipv een grafsteen een tegel in de muur bijgezet.

Nog enkele mooie foto's van de wandeling. 

We passeren een restaurant, gelegen aan het water, waar op het strand een 

huwelijk voorbereidt wordt. De bloemen zijn prachtig.

We komen op het eiland regelmatig katoenplanten tegen.

Wandeloutfit Marlène.

Sargasso gras

Dinsdag 29 maart 2022

Positie San Andres: 12°34.575 N 81°41.797
Sargasso gras is een zeewier dat de naamgever is van de Sargasso zee. In tegenstelling tot andere zeeën in de wereld grenst de Sargasso zee niet aan het vaste land maar is het omgeven door circulaire oceaanstromingen. Hierdoor blijft dit zeewier als het ware opgesloten door de oceaanstromingen en vormt zo de Sargasso zee en deze ligt in de noord Atlantische oceaan.

Sargasso gras is een zeewier dat zich voortplant aan de oppervlakte van het water en niet aan de kust of op de bodem zoals de meest andere wiersoorten of algen. Deze plantensoort vormt zo een uniek én essentieel onderdeel van het zeeleven in de Atlantische oceaan met een ongelofelijke diversiteit aan organismen. Zelfs onze eigen Paling in Nederland vind zijn oorsprong in de Sargasso zee. Een onderzoeker noemde dit zelfs "het drijvende regenwoud".

Prachtig toch dit drijvend plantje of niet?

Vanaf 2011 is de groei van dit drijvend waterplantje toegenomen en is de verblijfplaats niet meer stationair in de Sargasso zee. Rond deze tijd is de zee in de Carieb ook "bezaaid" met dit zeewier en spoelt dit aan op de kusten alhier. Wijzelf hebben met name last van het feit dat we niet kunnen vissen als we zeilen, omdat we voortdurend "sla" aan de haak hebben. Op de eilanden in de Caribische zee is het een veel groter probleem, omdat het toerisme hier behoorlijk schade door lijdt. De stranden worden werkelijk overspoeld en deze bergen aan zeewier beginnen na een paar dagen te broeien en te rotten. De geur van dit rottende goedje is werkelijk erbarmelijk.

Hier liggen enorme bergen Sargossa wier op het strand.

Ook hier op San Andres ontkomen we niet aan het Sargasso drama. Al een paar weken zijn de stranden hier bezaaid met dit Sargasso gras. Aan het strand bij de boulevard in de stad wordt nog vlijtig het goedje opgeruimd, maar verder van de stad af is de situatie onhoudbaar en zien de hoteleigenaren én hun gasten hun mooie strand met lede ogen overvol raken met deze waterplant...en vervolgens worden ze geconfronteerd met de stank.

De gevangenis van San Andres, met op iedere hoek een bewaker in het torentje.

Hier worden nieuwe boten gebouwd van polyester en gebruikte boten gerepareerd.

De openlucht gymzaal van een school op het eiland. 

De kinderen dragen nog allen een schooltenue.

In het midden van San Andres ligt een heuvel, vanwaar je uitzicht hebt op zowel de oostzijde als de westzijde van het eiland. 

Dit is het uitzicht op de oostzijde, met duidelijk zichtbaar het kleurverschil van het water. 

Het lichtblauwe is ondiep, vervolgens de witte lijn zijn de golven die tegen het rif aankomen en daarachter het donkerblauwe water wat open zee is.