vrijdag 26 juli 2019

Vleermuizen

Vrijdag 14 juni 2019

Positie Bahia Honda: 9°18.726 N 82°09.600 W
Een van de attracties op Bastimentos is de “Bat-cave”. Dit is niet de schuilplaats van de superheld Batman, maar een grot midden in de jungle die bevolkt is door duizenden vleermuizen. Hiervoor gaan we eerst met de Rafiki (en de QueenB) voor anker bij een riviermonding in het zuiden van het eiland Bastimentos, Bahia Honda. Vervolgens gaan we, samen met Bertus en Jacqueline, met de dinghy een goede kilometer stroomopwaarts door de mangroven de rivier op, totdat we uitkomen bij een aanlegsteiger met een bord met het opschrift vleermuizengrot in het Spaans. Aan de krakkemikkige staat van de steiger en het modderige toegangspaadje naar een huisje te oordelen, is het massatoerisme ook nog niet tot de vleermuizengrot doorgedrongen, gelukkig maar.

Bij het huis worden we verwelkomd door een man die in steenkool-Engels ons duidelijk maakt dat hij ons voor $10,- p.p. een rondleiding kan geven in de grot. De gids voert ons eerst een 20-tal minuten door de jungle totdat we bij een riviertje uitkomen dat uit een grot in een rotspartij stroomt. We krijgen allemaal een koplamp opgezet en gaan door het riviertje wadend de grot in. 

Met de dinghy op weg naar de Bat-cave.


Bamboe is hier ongelooflijk hoog en natuurlijk ook dik. Links lopen Loud en Jacqueline.

We komen onderweg nog een oranje/rode kikker tegen, maar dit is niet de bekende giftige "Red Frog".

Bij de ingang van de grot. We hebben de koplampen al op.

Wanneer we enkele 10-tallen meters gelopen hebben en er geen lichtinval meer is, worden we overvallen door weeïge stank. Deze is afkomstig van de uitwerpselen van de vleermuizen, want wanneer we onze lichten naar boven werpen, zien we dat het hele bovengewelf van de grot compleet bedekt is met duizenden vleermuizen! De vleermuizen zijn dan wel in rust/slaap maar er vliegen er toch continue een paar door de grot om ergens anders weer aan het plafond te gaan hangen. Door de warmte bewegen de beestjes ook voortdurend met hun vleugeltjes om wat af te koelen, zodat het lijkt of het hele bovengewelf is bekleed met een dikke, levende zwartbruine laag. We lopen verder door het riviertje verder de grot in totdat er geen vleermuizen meer zijn en het stikdonker wordt. Op een gegeven moment kunnen we alleen nog maar verder in zwemkleding omdat het water meer dan een meter diep wordt. We laten onze kleding op een droge rotspunt achter en gaan wadend/zwemmend verder totdat we aankomen bij een ondergronds poelletje met waterval. Onze gids geeft een demonstratie van een sprong vanaf de waterval in het grotmeertje. Na dit voorbeeld neem ik ook nog een frisse plons van deze rotsblok in deze unieke ondergrondse poel.

Vleermuizen op een hoopje bij elkaar.

De gids.

Loud zwemmend door de grot.

Wanneer we weer terug zijn bij de uitgang kijkt onze gids in een kleine nis vlakbij de grot. Hij roept ons en wijst vol trots naar het dier dat in de nis ons met grote ogen aankijkt: een volwassen alligator! Hij weet ons ook te vertellen dat hij ook regelmatig de alligator in de grot tegenkomt.....en dat zegt deze gluiperd natuurlijk pas na afloop van de rondleiding! Als kers op de taart zien we tijdens de terugtocht door de jungle ook nog een kapucijnenaapje in de boomtoppen zitten.

Na deze heerlijke tocht drinken we samen met Bertus en Jacqueline een borrel op de Rafiki, natuurlijk met als snack “zult op roggebrood” en ook zij zijn vol lof over de goede smaak van ons zelfgemaakte “huitvleis op zwartbroet”.

dinsdag 2 juli 2019

Overdracht Mina

Donderdag 13 juni 2019

Positie Red Frog: 9°19.927 N 82°10.728 W
Flow en zijn familie hebben besloten om de boot hier te verkopen en terug te gaan naar Oostenrijk. Om voldaan afscheid te nemen van Midden Amerika gaan ze nog met het hele gezin een rondreis maken over het vaste land van ongeveer 6 weken. Om de boot goed achter te laten, wordt deze afgemeerd in de marina van Red Frog. Zij hebben een kat aan boord, Mina, en zij kan niet mee op trektocht over het vaste land. Alleen op de boot blijven is natuurlijk ook geen optie en daarom hebben wij aangeboden om Mina voor een paar weken als gast aan boord te nemen. 
Mina's plekje, wanneer hij wacht op zijn eten.

Slaapplek 's nachts.


Slaapplek overdag. Hij is vooral erg moe.

Zult oftewel huitvleis

Zondag 9 juni 2019 tot en met woensdag 12 juni 2019

Positie Bocas Town Zuid: 9°20.008 N 82°14.658 W
We gaan weer even terug naar Bocas Town. Hier kunnen we de voorraad verse groenten en fruit weer aanvullen en ook weer het sociale leven induiken.

Tijdens onze reis missen we naast onze familie, vrienden, kennissen en sportverenigingen ook de specifieke gerechten uit Nederland en met name Limburg. Een van deze gerechten is zult, dit gerecht kennen ze in de Amerika's helemaal niet. Om toch zult (huitvleis in Limburgs dialect) te kunnen eten, maken we dit zelf hier op de boot. Het recept hiervoor vinden we op internet en de ingrediënten zijn hier in Bocas Town te krijgen. Het resultaat is heerlijk!

Zelfgemaakte zult, heerlijk.

Red Frog Resort

Zondag 2 juni 2019 tot en met zaterdag 8 juni 2019

Positie Red Frog: 9°19.927 N 82°10.728 W
We liggen voor anker voor het eiland Colon en ten oosten van dit eiland ligt een ander groot eiland van de archipel, Bastimentos. In het midden van dit eiland ligt een resort met een marina, namelijk Red Frog. Dit resort is genoemd naar een rode kikker, een soort gifpijlkikker, die alleen op dit eiland voorkomt. Dit resort is erg luxe en is schitterend gelegen in de jungle en aan het prachtige strand. Het hele resort met marina is modern aangelegd met mooie wegen en restaurants. Bij een van de restaurant aan de kust is een zwembad waarbij je een prachtig vergezicht hebt over het aangrenzende strand en jungle.Onze Oostenrijkse vrienden van de Snowflake liggen hier in de marina, dus wij kunnen ook het terrein op. We gaan samen met Bertus en Jaqueline naar het strand. Daar zwemmen we wat en maken een mooie wandeling. We sluiten ons bezoek aan de marina af met een drankje bij het zwembad, samen met de Snowflake en de QueenB.



Het terrein van Red Frog Marina.


Het heerlijke zwembad van Red Frog Marina.

We maken nog een aantal keren gebruik van de ligplaats van Snowflake, om zo naar het zwembad te kunnen gaan. Een erg relaxte locatie.

vrijdag 28 juni 2019

Chiquita

Vrijdag 31 mei 2019

Positie Bocas Town Zuid: 9°20.008 N 82°14.658 W
Bocas del Toro werd in 1502 ontdekt door Christoffel Columbus himself. Hij was zo gecharmeerd van deze archipel met zijn mooie beschutte ankerplekken dat er meteen besloten werd om hier een Spaanse nederzetting te stichten. Bocas del Toro ontpopte zich als veilige haven en ankerplek en rond 1880-1890 kreeg deze regio internationaal aanzien door het ontstaan van de United Fruit Company. Dit bedrijf, wat later nog meer bekendheid kreeg met zijn merknaam Chiquita, veranderde het vaste land om in grote bananenplantages. De handelsexplosie naar de VS en Europa was de oorzaak van een sterk groeiende welvaart in de regio van Bocas del Toro. Bocas town, de hoofdstad van Bocas del Toro, groeide uit tot een van de belangrijkste steden in de regio met eigen kranten, ambassades etc.

In de 20-er jaren van de vorige eeuw werden de bananenplantages getroffen door een ernstige plantenziekte waardoor een aantal jaren geen bananen geproduceerd werden en dus geen inkomsten gegenereerd werden en de economie in een diepe recessie kwam. Alhoewel er een resistente bananensoort geïntroduceerd werd, herstelde de economie van de regio rond Bocas Town zich niet meer. De plantages werden geautomatiseerd, de winsten kwamen in de zakken van de Amerikaanse eigenaren van de plantages en het episch centrum van de bananen werd verplaatst naar Almirante op het vaste land, waardoor Bocas Town in de vergetelheid raakte.

Heden ten dagen is Bocas Town het kloppende hart van een andere industrie, namelijk het toerisme. Bocas del Toro is heel populair bij de backpackers en de golfsurfers. Deze laatste kunnen zich uitleven op de hoge branding die hier op veel plaatsen aan land komt. Ook biedt deze archipel de toeristen een prachtige natuur, parelwitte stranden en mooie duiklocaties. Door dit alles ontwikkelt deze archipel zich in snel tempo tot een van de voornaamste toeristische attracties van Panama.

Waar komen de bananen vandaan?
De banaan is weliswaar een tropische vrucht, maar hij is in Nederland het meest gegeten fruit. Dat wil zeggen dat wij in Nederland zelfs meer bananen eten dan onze “eigen” appels. De enorme populariteit van deze vrucht begon voor Europa omstreeks 1920 toen er via de Canarische eilanden bananen naar Nederland verscheept werden en dat de Nederlanders voor het eerst de banaan leerden kennen. Toen het mogelijk werd om de bananen gekoeld per schip uit midden Amerika te importeren, dit was omstreeks 1950-1960, groeide de consumptie van de banaan explosief en op dit moment is de banaan niet meer uit de winkels in Nederland weg te denken.
Panama is een relatief klein land in midden Amerika en is hierdoor niet de grootste producent van bananen in deze regio, maar toch is de productie van dit fruit het belangrijkste exportproduct van dit land. Een grote plantage van Panama ligt hier op het vasteland, een paar kilometer van waar wij met de boot voor anker liggen.

Vandaag gaan we samen met de bemanning van de QueenB, Bertus en Jaqueline, op stap om de productie van de banaan eens van dichtbij te bekijken. We pakken in Bocas Town een van de vele lancha's die ons in 20 minuten naar het stadje Almirante op het vaste land brengt. Wanneer we het stadje in zicht krijgen zien we meteen een grote kade met vele koelcontainers met het voor ons welbekende logo van Chiquita. Chiquita is in deze regio de grootste producent van bananen.
Vanuit Almirante nemen we de bus naar Changuinola, waarna we een volgende bus nemen naar Finca 62.
De laatste kilometers met de bus rijden we alsmaar door uitgestrekte velden met bananen. We stappen uit bij een tweetal gebouwen waar de bananentrossen na de oogst klaargemaakt worden voor verzending naar Europa. De trossen worden aangevoerd met een slim railsysteem waar de trossen stuk voor stuk vanuit de plantage hier naar toe vervoerd worden. Vervolgens worden de trossen opgesneden in kleinere trosjes van 5-6 bananen, gewassen, gestickerd en in dozen gestopt. Dit alles is handwerk en de dozen, met een gewicht van een kleine 20 kg, worden op pallets in koelcontainers gezet. De bananen zijn dan nog allemaal groen. Eenmaal in Europa worden de bananen in verwarmde hallen (met toevoeging van het gas etheen) versneld gerijpt zodat ze allemaal een mooie egale gele kleur hebben wanneer ze bij de groenteboer, Albert Hein of Aldi afgeleverd worden.

Via het railsysteem komen de trossen van de plantages naar de verpakkingshal.

Trossen die binnenkomen in de verpakkingshal.

Trossen worden in stukken gedeeld en schoon gespoeld (vrij van insecten).

Bananen worden schoon gespoeld.

Bananen worden gestickerd.

De dozen worden met de hand gevuld, vervolgens gaan de volle dozen via een lopende band naar de pallets. 
Geen luxe verpakkingsmachines en palletiseerders.

En de volle dozen gaan op een pallet de gekoelde container in.

In Almirante staan de containers klaar om geladen te worden in een schip.

Worden de Panamezen dan rijk van deze bananen? Dit valt te betwijfelen, er is een enorm aanbod van bananen in midden Amerika, waardoor de prijzen van de bananen onder grote druk staan. De verkoopsprijs van een doos bananen van 20 kg is op dit moment nog geen € 9,-. De werknemers van Chiquita verdienen gemiddeld € 425 per maand, € 2,50 per uur. Dit is meer dan het minimum loon in Panama, dit is € 350 per maand, maar het spreekt voor zich dat het met dit inkomen moeilijk is om met een gezin rond te komen. Wanneer je de prijzen van de bananen in de supermarkt in Europa bekijkt, dan kun je op je vingers uitrekenen dat er in deze markt niet veel verdiend wordt, in ieder geval niet door de mensen hier op de plantages.

We wachten op de lancha, die ons weer terug brengt naar Bocas del Toro.

De jongen, die naast Marlene zit, heeft een kuiken gekregen.

donderdag 27 juni 2019

Nieuwe spullen voor de boot arriveren en worden geïnstalleerd

Dinsdag 28 mei 2019 tot en met donderdag 30 mei 2019

Positie Bocas Town Zuid: 9°20.008 N 82°14.658 W
Bertus en Jacqueline kennen we van Curaçao en Colombia en zij hebben hun boot, de “QueenB”, hier in de marina liggen. We zijn hun super dankbaar dat zij onze vervangende elektronica mee nemen vanuit Nederland naar Panama. Wij zien ze met de taxi-lancha voorbij varen, en we maken direct een afspraak voor een dinertje op de Rafiki. Helaas zijn onze onderdelen nog niet aangekomen: de koffer van Bertus is in Frankfurt achtergebleven en deze wordt gelukkig een dag later bezorgd.

We maken donderdag met Bertus en Jaqueline nogmaals de wandeling rond het mooie eiland Carenero, wij hadden dit eerder al rennend gedaan. Het rondje is 5,5 km met veel klauterpartijen. Veel losse zand en diverse keren heuvel op en af maakt het parcours zwaar. We nemen nu onze zwemkleding mee en natuurlijk het fototoestel. Het is een mooi eiland met leuke restaurants en bars, leuke lokale huizen, maar ook zeer luxe huizen met prive-steigers. 

Jacqueline en Loud.

Bocas del Torro staat bekend om zijn golfsurfen.

Golfsurfbaai, helaas vandaag geen golven en dus ook geen surfers.

Mooi gezicht, deze wortels van bomen.

Deel van het eiland waar de lokalen wonen.

Bouw van een grote polyester lancha/boot.

Het rijkere deel van het eiland.

dinsdag 25 juni 2019

Bastimentos, wandeling naar Wizard Beach

Zaterdag 25 mei 2019 tot en met maandag 27 mei 2019

Positie Bastimentos: 9°20.683 N 82°12.540 W
Voor de broodnodige afwisseling maken we met de boot een meerdaags uitstapje naar punta Bastimentos, maar liefst 5 nm verderop. Nadat we het anker uitgegooid hebben, komt een “oude” bekende ons tegemoet: het is de Canadees Jesse, een solozeiler die we voor het laatst een paar maanden geleden in Linton Bay ontmoet hebben. We spreken af dat we samen een wandeling maken naar Wizard Beach, aan de andere kant van het eiland. De wandeling is zeker de moeite waard: eerst een kennismaking met een mooi authentiek dorp, vervolgens een klautertocht door de heuvelachtige en modderige jungle dan een vergezicht met grazende koeien in een tropische setting en aan het einde een prachtig “Bounty” strand.
De dames gebruiken de kano als hangplek. Even rustig telefoneren.



Het dorpje wordt voorzien van nieuwe elektriciteitskabels.





Wizard Beach, mooi strand, geheel verlaten.

Jesse en Loud bij Wizard Beach.

Om de dag waardig af te sluiten nemen we samen met Jesse nog een borrel bij het restaurant waar we onze dinghy geparkeerd hadden.